Bộ Tài chính phổ biến, tập huấn pháp luật về Quy hoạch

Hội nghị tập trung quán triệt, phổ biến các điểm mới cốt lõi của Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15, Nghị định số 70/2026/NĐ-CP, Thông tư số 22/2026/TT-BTC và Thông tư số 36/2026/TT-BTC. Đồng thời, các đại biểu đã tham gia đối thoại, giải đáp các khó khăn, vướng mắc thực tiễn nhằm thống nhất nhận thức và hành động trong tổ chức thực thi pháp luật về quy hoạch ở giai đoạn phát triển mới.

Chuyển trọng tâm từ “lập quy hoạch” sang “tổ chức thực hiện quy hoạch”

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương nhấn mạnh đây là Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, vừa phổ biến các quy định mới vừa thống nhất nhận thức để chuyển mạnh tư duy từ "lập quy hoạch" sang "tổ chức thực hiện quy hoạch". Thời gian qua, Bộ Tài chính đã trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hoàn chỉnh về quy hoạch. Cụ thể gồm có Luật Quy hoạch số 112/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/03/2026; Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch; Thông tư số 22/2026/TT-BTC hướng dẫn nội dung, yêu cầu kỹ thuật của cơ sở dữ liệu về quy hoạch và sơ đồ quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; cùng Thông tư số 36/2026/TT-BTC hướng dẫn về quản lý, sử dụng chi phí và định mức cho hoạt động quy hoạch.

Quang cảnh Hội nghị

Để đưa pháp luật quy hoạch vào thực tiễn hiệu quả, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện ba yêu cầu trọng tâm. Trước hết, đổi mới tư duy về quy hoạch, coi quy hoạch là công cụ định hướng, dẫn dắt phát triển, nhìn nhận không gian trong tổng thể thống nhất, xác định rõ lợi thế, cực tăng trưởng và tăng cường liên kết vùng, liên kết ngành thay vì tư duy phát triển khép kín, cục bộ. Thứ hai, chuyển mạnh từ việc "lập quy hoạch" sang "tổ chức thực hiện quy hoạch". Khi các quy hoạch cơ bản đã hoàn thành phê duyệt bảo đảm phù hợp với mục tiêu tăng trưởng hai con số, các đơn vị phải nhanh chóng cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, dự án ưu tiên gắn với khả năng huy động nguồn lực, đưa quy hoạch thành căn cứ quan trọng thu hút nguồn lực xã hội và phát triển hạ tầng. Thứ ba, tăng cường công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm trong thực hiện thông qua việc công bố quy hoạch đầy đủ, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và kịp thời xử lý các bất cập phát sinh. Thứ trưởng nhấn mạnh quy hoạch phải đi trước một bước để mở ra không gian phát triển mới, và giá trị thực sự của quy hoạch nằm ở kết quả phát triển cụ thể chứ không dừng lại ở bản quy hoạch được phê duyệt.

Tinh gọn hệ thống, cắt giảm thủ tục và tháo gỡ vướng mắc cho dự án

Tại hội nghị, ông Đinh Thanh Tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch (Bộ Tài chính), đã trình bày những điểm mới đột phá của hệ thống pháp luật quy hoạch mới. Ông Đinh Thanh Tâm cho biết, hệ thống quy hoạch đã được tinh gọn đáng kể khi giảm 37% số lượng quy hoạch của các ngành, từ 78 xuống còn 49 quy hoạch, qua đó loại bỏ các quy hoạch chồng chéo, không cần thiết. Thẩm quyền phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch cũng được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Bộ trưởng và Chủ tịch UBND cấp tỉnh nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý và khơi thông nguồn lực. Quy trình thủ tục được đổi mới mạnh mẽ khi bãi bỏ thủ tục lập "Nhiệm vụ quy hoạch" để chuyển sang "Đề cương lập quy hoạch" đơn giản hơn và không yêu cầu thẩm định. Hệ thống mới cho phép lập, điều chỉnh đồng thời các quy hoạch; không bắt buộc lập Kế hoạch thực hiện quy hoạch để tạo tính linh hoạt tối đa; đồng thời không quy định Danh mục dự án cố định trong nội dung quy hoạch nhằm tránh tình trạng quy hoạch chạy theo dự án. Về việc đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với quy hoạch theo Điều 48 Luật Quy hoạch và Nghị định 70/2026/NĐ-CP, việc chấp thuận hoặc phê duyệt chủ trương đầu tư chỉ cần căn cứ vào một trong các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia liên quan trực tiếp. Ngoài ra, các dự án cải tạo, sửa chữa, nâng cấp giữ nguyên mục tiêu, vị trí, quy mô hoặc các dự án không có cấu phần xây dựng không làm thay đổi mục đích sử dụng đất hay chỉ tiêu kỹ thuật sẽ được miễn trừ đánh giá sự phù hợp với quy hoạch.

Cũng trong khuôn khổ Hội nghị, đại diện Vụ Quản lý quy hoạch đã hướng dẫn chi tiết việc cập nhật cơ sở dữ liệu quy hoạch lên Hệ thống thông tin quốc gia về quy hoạch; giải đáp các thắc mắc về kinh phí trong hoạt đông quy hoạch và việc huy động, tiếp nhận và sử dụng nguồn lực cho hoạt động quy hoạch.

Tháo gỡ các “điểm nghẽn” thực tiễn cho địa phương và bộ, ngành

Phiên thảo luận của Hội nghị diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi thực tiễn từ đại diện các Bộ, ngành và địa phương như TP. Đà Nẵng, An Giang, Thanh Hóa liên quan đến căn cứ đánh giá dự án, xử lý mâu thuẫn quy hoạch, chỉ tiêu sử dụng đất và kinh phí điều chỉnh quy hoạch. Giải đáp trực tiếp các vướng mắc này, Lãnh đạo Vụ Quản lý quy hoạch khẳng định nguyên tắc xuyên suốt của Điều 48 Luật Quy hoạch là chỉ căn cứ vào một quy hoạch liên quan trực tiếp. Các địa phương được khuyến nghị nên tập trung vào phần lời định hướng của quy hoạch, tránh đưa phụ lục quá chi tiết như ghi cứng công suất mỏ hay chỉ tiêu đất đai chi tiết vì sẽ dễ tự gây vướng mắc khi triển khai. Khi phát sinh mâu thuẫn giữa các quy hoạch, các đơn vị áp dụng quy định tại Điều 6 Nghị định 70/2026/NĐ-CP và tiến hành điều chỉnh quy hoạch theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Điều 54 Luật Quy hoạch.

Phát biểu kết luận Hội nghị, thừa ủy quyền của Lãnh đạo Bộ Tài chính, ông Nguyễn Đức Cảnh - Vụ trưởng Vụ Quản lý quy hoạch trân trọng cảm ơn các đại biểu đại diện Bộ, ngành và địa phương đã dành thời gian tham dự, đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn, trách nhiệm. Lãnh đạo Vụ đánh giá cao các chia sẻ thực tiễn về khó khăn, vướng mắc và những điểm còn có cách hiểu khác nhau trong triển khai pháp luật về quy hoạch, coi đây là cơ sở thực tế quan trọng để cơ quan quản lý tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Đối với các phản ánh tại Hội nghị, Bộ Tài chính đã ghi nhận đầy đủ để tổng hợp, ban hành văn bản hướng dẫn hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý kịp thời. Vụ trưởng Nguyễn Đức Cảnh đề nghị các đại biểu sau hội nghị tiếp tục nghiên cứu kỹ các quy định mới, chủ động triển khai tại cơ quan, địa phương; đồng thời tăng cường phối hợp, trao đổi chặt chẽ nhằm thống nhất nhận thức và cách làm đối với những vấn đề mới phát sinh, quyết tâm đưa Luật Quy hoạch năm 2025 đi vào cuộc sống hiệu quả.