Gia Lai: Không san lấp ao, hồ, đầm để thích ứng với mưa lũ, biến đổi khí hậu

Ao, hồ, đầm điều tiết nguồn nước, hạn chế tác hại mưa lũ cho vùng ven biển, đô thị. Ảnh: Thanh Tuấn

Hồ, đầm phá là nguồn sinh kế, điều hòa mưa lũ

Tháng 7.2026, Hội đồng Nhân dân tỉnh Gia Lai khóa XIII đã thông qua Nghị quyết số 346/NQ-HĐND về phê duyệt điều chỉnh danh mục các ao, hồ, đầm không được san lấp trên địa bàn tỉnh.

Theo Nghị quyết do Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Rah Lan Chung ký ban hành, có đến 696 ao, hồ, đầm trên địa bàn các xã, phường không được san lấp.

Trong đó, có các đầm quy mô lớn như đầm Thị Nại (diện tích 5.000 ha), đầm Trà Ổ… các hồ lớn như hồ Phú Hồ, Bàu Lát, Cà Rưng, hồ thủy lợi Tầu Dầu 2…

Đồng thời, hàng loạt hồ thủy điện khác cũng không được phép san lấp, gây ảnh hưởng đến vùng lòng hồ như hồ thủy điện An Khê, Đăk Đoa, hồ thủy điện Nước Lương, Đăk Rsông 2, 2A, hồ H’Mun…

Trước biến đổi khí hậu cũng như tình hình mưa lũ cực đoan, diễn biến phức tạp, việc ban hành danh mục, quy hoạch các ao, hồ, đầm không được phép san lấp có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Ông Nguyễn Lành (trú tại xã Cát Tiến, Gia Lai) cho biết: “Nhiều ngư dân bao đời gắn bó với đầm Thị Nại để mưu sinh, nuôi trồng thủy sản. Đầm vừa là nguồn sinh kế cho người dân, vừa có khả năng điều hòa, điều tiết mưa lũ từ thượng nguồn đổ về. Do đó, bảo vệ đầm phá cũng chính là bảo vệ môi trường sống cho hàng nghìn hộ dân”.

Tại Gia Lai, các hồ, đập thủy điện, thủy lợi quy mô lớn vừa cung cấp nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt cho hàng nghìn hộ dân vùng hạ du như Ia Mơ, Đăk Đoa, hồ An Khê - Ka Nak, hồ Ia Ly… vừa có thể phục vụ phát triển du lịch khám phá, trải nghiệm.

Hồ, đập cũng là nguồn năng lượng tái tạo đối với các dự án thủy điện mặt trời nổi quy mô lớn. Tháng 6.2026, UBND tỉnh Gia Lai đã báo cáo kết quả rà soát, đánh giá ảnh hưởng liên quan đến Dự án điện mặt trời nổi Kanak (xã Kbang) và Dự án điện mặt trời nổi Plei Thơ Ga 2 kết hợp hệ thống pin lưu trữ (xã Chư Pưh).

Nghị quyết hướng tới bảo vệ môi trường dài hạn

Chính quyền yêu cầu nhà đầu tư phải cam kết bảo vệ môi trường hồ, đập; không xả trực tiếp nước vệ sinh tấm pin xuống lòng hồ, đồng thời lắp đặt thiết bị quan trắc nguồn nước định kỳ, thường xuyên.

Mùa mưa lũ lịch sử năm 2025 gây thiệt hại nặng nề đối với đời sống của hàng nghìn hộ dân tỉnh Gia Lai. Ông Cao Thanh Thương - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai - cho rằng, để giảm thiểu thiệt hại cho người dân, tỉnh phải rà soát lại quy hoạch. Trong đó, cần tính toán lại bài toán tiêu thoát nước cho các khu đô thị Long Vân, Bàu Lác, Nhơn Bình và Nhơn Phú dựa trên số liệu thủy văn thực tế năm 2025.

Cơ quan chức năng sẽ rà soát, kiểm tra nghiêm ngặt khả năng thoát lũ của các khu đô thị, đặc biệt tại các cửa xả ra cầu Hà Thanh, nhằm bảo đảm dòng chảy ra đầm Thị Nại không bị thu hẹp. Nếu việc san lấp mặt bằng để xây dựng làm ách tắc dòng chảy của kênh, rạch, sông nhánh, ao, hồ, đầm phá, sẽ gia tăng nguy cơ lũ lụt dâng cao, ngập nhanh, ảnh hưởng đến các khu dân cư.

Tại các cuộc tiếp xúc cử tri với đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh Gia Lai, người dân bày tỏ mong muốn việc rà soát, thẩm định chủ trương đầu tư đối với các dự án khu đô thị mới được thực hiện kỹ lưỡng hơn. Cần xem xét, đặt yếu tố môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu lên hàng đầu, thay vì chỉ chú trọng tính kinh tế của dự án.

Đặc biệt, đối với đô thị, việc bảo vệ ao, hồ và các vùng trũng tự nhiên rất quan trọng, vì đây được xem như những “túi chứa nước” tự nhiên, góp phần giảm ngập và tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các vùng nước có thể giữ lại một phần chất ô nhiễm, bùn đất và chất dinh dưỡng trước khi nước chảy ra sông, biển. Trên hết, nhiều ao, hồ, đầm còn gắn với lịch sử, sinh hoạt cộng đồng và văn hóa đời sống của cư dân bản địa.

Do đó, Nghị quyết số 346/NQ-HĐND ra đời góp phần bảo vệ môi trường sống, ngăn chặn các hoạt động san lấp, đổ thải trái phép, tùy tiện, gây tổn hại đến cảnh quan, hệ sinh thái tự nhiên.