Hà Nội muốn phát hành trái phiếu huy động vốn cho các dự án chiến lược

Theo UBND TP Hà Nội, nhu cầu vốn cho các dự án chiến lược trong giai đoạn 2026-2035 là rất lớn, đặc biệt đối với các lĩnh vực hạ tầng giao thông, phát triển đô thị, chuyển đổi số và môi trường. Trong bối cảnh đó, việc chỉ dựa vào nguồn vốn đầu tư công từ ngân sách Nhà nước được cho là khó đáp ứng yêu cầu về tiến độ cũng như quy mô đầu tư.

Dự thảo nghị quyết được xây dựng nhằm triển khai quy định tại Luật Thủ đô 2026, cho phép Hà Nội áp dụng thêm các công cụ tài chính để chủ động huy động nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

 Hà Nội muốn mở rộng các công cụ huy động vốn, trong đó có phát hành trái phiếu, nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư cho hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược trong giai đoạn tới.

Theo thành phố, nhóm dự án cần nguồn lực lớn trong thời gian tới bao gồm hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến đường vành đai, cầu vượt sông Hồng, các dự án xử lý môi trường, hạ tầng số và phát triển đô thị thông minh.

Đáng chú ý, Hà Nội đề xuất triển khai phát hành trái phiếu dự án, trái phiếu công trình và trái phiếu đô thị. Theo đánh giá của thành phố, cơ chế này cho phép nguồn vốn huy động được gắn trực tiếp với từng dự án hoặc nhóm dự án cụ thể, từ đó tăng tính minh bạch và mở rộng khả năng tiếp cận các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư cũng như các tổ chức tài chính trong và ngoài nước.

Việc đa dạng hóa công cụ huy động vốn cũng được kỳ vọng sẽ giúp kéo dài kỳ hạn vay, mở rộng quy mô huy động và giảm áp lực phụ thuộc vào ngân sách công truyền thống.

Song song với phương án phát hành trái phiếu, dự thảo cũng bổ sung cơ chế vay vốn từ các tổ chức tín dụng và vay từ ngân quỹ Nhà nước nhằm tăng tính linh hoạt trong cân đối nguồn lực.

Đối với hình thức vay từ tổ chức tín dụng, dự thảo quy định tổng mức vay hằng năm sẽ do HĐND thành phố quyết định căn cứ trên dự toán ngân sách địa phương. Trên cơ sở đó, Sở Tài chính sẽ tham mưu UBND thành phố phương án vay vốn phù hợp từ các tổ chức tài chính và tín dụng trong nước.

Theo dự thảo, các khoản vay này phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam, thời hạn vay tối thiểu từ 3 năm trở lên và mức lãi suất phải phù hợp với mặt bằng chung của thị trường tại thời điểm vay.

UBND thành phố hoặc cơ quan được ủy quyền sẽ trực tiếp đàm phán, hoàn thiện thủ tục và ký kết các thỏa thuận vay với đơn vị cho vay.

Đối với nguồn vay từ ngân quỹ Nhà nước, Hà Nội cho biết đây là cơ chế giúp thành phố chủ động xử lý các nhu cầu vốn ngắn hạn và bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án cấp bách.

Theo dự thảo, việc vay ngân quỹ Nhà nước phải được Quốc hội và HĐND thành phố phê duyệt trong tổng mức vay hằng năm. Hồ sơ vay vốn sẽ được gửi Bộ Tài chính xem xét trên cơ sở khả năng nguồn ngân quỹ tạm thời nhàn rỗi.

Đáng chú ý, các khoản vay từ ngân quỹ Nhà nước áp dụng lãi suất 0%/năm, song phải hoàn trả đúng thời hạn theo quy định và không được gia hạn.

Theo Sở Tài chính Hà Nội, việc phát hành trái phiếu không phải là giải pháp mới. Trong giai đoạn 2013-2015, thành phố từng phát hành tổng cộng 11.400 tỷ đồng trái phiếu xây dựng Thủ đô để bổ sung nguồn vốn cho các dự án hạ tầng.

Cụ thể, năm 2013 Hà Nội phát hành 4.400 tỷ đồng trái phiếu, năm 2014 phát hành 3.000 tỷ đồng và năm 2015 phát hành 4.000 tỷ đồng.

Sở Tài chính đánh giá việc phát hành trái phiếu trong giai đoạn này đã góp phần quan trọng trong việc bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn cho ngân sách, giúp đẩy nhanh tiến độ nhiều công trình giao thông, giáo dục, y tế, cấp thoát nước và hạ tầng kỹ thuật.

Theo cơ quan này, việc tái kích hoạt công cụ trái phiếu trong bối cảnh nhu cầu đầu tư ngày càng lớn được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội chủ động hơn trong cân đối nguồn lực, giảm áp lực bố trí vốn ngân sách từng năm và tận dụng hiệu quả nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế.