Những điểm mới nổi bật của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026

1. Bổ sung cơ chế truyền thông chính sách

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật năm 2026 là chính thức bổ sung cơ chế truyền thông chính sách vào phạm vi điều chỉnh, dành riêng Mục 4 Chương II để quy định về hoạt động này.

Theo đó, truyền thông chính sách được xác định là hoạt động cung cấp thông tin và tương tác đa chiều về chính sách, dự thảo văn bản ngay trong quá trình đề xuất và soạn thảo. Cơ quan lập đề xuất chính sách, cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm tổ chức truyền thông, tiếp nhận, tổng hợp, phản hồi và giải trình đầy đủ, công khai các ý kiến đóng góp của người dân.

Quy định này góp phần tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật; đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước.

2. Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

Một số nội dung đáng chú ý gồm:

Cổng Pháp luật quốc gia: Phát triển nền tảng số dùng chung, cung cấp thông tin pháp luật phục vụ nhu cầu tra cứu, tìm hiểu của người dân và tổ chức. Định danh trên mạng xã hội: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến pháp luật trên mạng xã hội phải thông qua các tài khoản chính thức đã được định danh, xác thực theo quy định. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Cho phép ứng dụng AI trong hoạt động phổ biến pháp luật, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm chứng thông tin đầu vào dựa trên nguồn thông tin chính thức của cơ quan nhà nước.

Những quy định này tạo cơ sở pháp lý cho việc đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật, giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, thuận tiện và phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội số.

3. Bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến công nghệ

Luật năm 2026 bổ sung các quy định nhằm ngăn chặn việc lợi dụng công nghệ để cung cấp, phát tán thông tin sai lệch hoặc làm sai lệch nội dung pháp luật, chính sách.

Các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm việc cung cấp, trích dẫn, chỉnh sửa, sử dụng hoặc truyền đạt nội dung pháp luật, chính sách nhằm làm sai lệch ý nghĩa, nội dung; sử dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo hoặc các phương tiện khác để tạo lập, phát tán thông tin, tài liệu giả mạo hoặc làm sai lệch nội dung pháp luật, chính sách.

Bên cạnh đó, Luật cũng nghiêm cấm lợi dụng hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật; xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc hoặc xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Các quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm trong cung cấp, chia sẻ thông tin pháp luật trên môi trường mạng, bảo đảm thông tin chính xác, khách quan và đúng quy định.

4. Cơ cấu lại hệ thống Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật

Theo Điều 7, Luật năm 2026 quy định Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật được thành lập ở Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã. Hội đồng cũng có thể được thành lập tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan, tổ chức ở Trung ương theo quy định.

Chức năng của Hội đồng được mở rộng, không chỉ tư vấn về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và huy động nguồn lực mà còn tham gia tư vấn về truyền thông chính sách, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.

Quy định này phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời tăng cường vai trò phối hợp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại cấp xã – nơi trực tiếp tiếp xúc, giải quyết nhiều vấn đề pháp lý gắn với đời sống của người dân.

5. Mở rộng đối tượng đặc thù được phổ biến, giáo dục pháp luật

Điều 16 của Luật năm 2026 quy định cụ thể các nhóm đối tượng đặc thù được phổ biến, giáo dục pháp luật, trong đó bổ sung một số nhóm cần được quan tâm hỗ trợ như:

Người lao động có thu nhập thấp. Người bị bạo lực hoặc có hành vi bạo lực trong học đường, bạo lực gia đình và các hình thức bạo lực khác. Nạn nhân của hành vi mua bán người. Người thuộc hộ cận nghèo và người cao tuổi.

Việc mở rộng đối tượng góp phần bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật của các nhóm dễ bị tổn thương, giúp họ nâng cao nhận thức, chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân.

6. Bổ sung quy định về đội ngũ báo cáo viên pháp luật

Theo Điều 33, Luật năm 2026 bổ sung đối tượng là luật sư, luật gia tham gia làm báo cáo viên pháp luật; đồng thời quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn, điều kiện đối với đội ngũ thực hiện công tác này.

Đối với người kiêm nhiệm không có bằng cử nhân luật nhưng có bằng cử nhân ngành khác, Luật quy định yêu cầu về thời gian công tác pháp lý tối thiểu là 03 năm theo nội dung được giới thiệu.

Việc mở rộng, hoàn thiện đội ngũ báo cáo viên pháp luật góp phần huy động nguồn nhân lực có chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật.

7. Quy định đầy đủ hơn về quyền và nghĩa vụ của công dân

Theo Điều 2, Luật năm 2026 quy định rõ hơn quyền của công dân trong việc tiếp cận pháp luật; tham gia, thụ hưởng các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách; được hướng dẫn tìm hiểu pháp luật, tham gia đóng góp ý kiến xây dựng chính sách, pháp luật.

Đồng thời, công dân có nghĩa vụ học tập, chủ động tìm hiểu pháp luật và góp phần xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp, pháp luật.

Những quy định này nhấn mạnh vai trò chủ động của mỗi người dân trong việc tìm hiểu, chấp hành pháp luật, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng và thực thi chính sách.

Đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hướng tới xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật

Với những điểm mới quan trọng về truyền thông chính sách, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, cơ chế phối hợp và mở rộng đối tượng thụ hưởng, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 hướng tới xây dựng phương thức phổ biến pháp luật chủ động, hiện đại, đa chiều và lấy người dân làm trung tâm.

Việc tìm hiểu, nắm bắt các quy định mới sẽ góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, công chức và Nhân dân; phát huy trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức trong xây dựng môi trường sống văn minh, kỷ cương, an toàn, góp phần hình thành văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội.

https://hongha.hanoi.gov.vn/tuyen-truyen-va-pho-bien-phap-luat/nhung-diem-moi-noi-bat-cua-luat-pho-bien-giao-duc-phap-luat-nam-2026-2815261027151031589.htm