Sơn La công bố điều chỉnh Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La

Quang cảnh hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch.

Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La là chứng tích lịch sử có giá trị đặc biệt, ghi dấu tinh thần đấu tranh kiên cường, ý chí bất khuất của các chiến sĩ cách mạng; là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng và lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Công trình được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt tại Quyết định số 2408/QĐ-TTG ngày 31/12/2014. Việc điều chỉnh quy hoạch nhằm khắc phục những bất cập trong quá trình thực hiện, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo tồn và phát huy giá trị di tích trong giai đoạn mới. Tổng diện tích thuộc quy hoạch gồm 32,3 ha, gồm 17,08 ha khu vực bảo vệ di tích, cập nhật theo bản vẽ cắm mốc giới khoanh vùng bảo vệ di tích, 15,22 ha là khu vực nằm xung quanh đồi Khau Cả và thung lũng Gốc Ổi.

Bên cạnh mục tiêu bảo tồn các yếu tố gốc, giá trị và không gian di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La, giải quyết các vấn đề về đất đai, tài sản công, gắn bảo tồn với giáo dục truyền thống, phát triển đô thị, du lịch và văn hóa, cảnh quan, việc điều chỉnh quy hoạch hướng đến hình thành Công viên di sản, văn hóa, lịch sử, từng bước xây dựng Nhà tù Sơn La thành biểu tượng có tầm quốc gia, quốc tế và góp phần nâng cao vị thế du lịch của tỉnh Sơn La trong vùng Tây Bắc.

Di tích sẽ được điều chỉnh theo mô hình “Di sản sống” với 04 lớp không gian liên hoàn, phục vụ hoạt động cộng đồng và Lễ hội: Vùng lõi ký ức; Vành đai diễn giải; Vành đai Văn hóa; Vành đai mở; sẽ chia thành 08 nhóm dự án và phân kỳ đầu tư.

Bảo tồn, phát huy giá trị di tích không chỉ là trách nhiệm gìn giữ di sản lịch sử, văn hóa mà còn là sự tri ân đối với các thế hệ đi trước, góp phần bồi đắp nền tảng tinh thần và bản sắc văn hóa của quê hương, đất nước. Việc điều chỉnh quy hoạch lần này có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và định hướng tổng thể, lâu dài cho công tác quản lý, bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích; đồng thời cụ thể hóa định hướng Quy hoạch tỉnh Sơn La thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch sẽ từng bước hình thành không gian di sản có giá trị, kết nối hài hòa giữa bảo tồn lịch sử, phát triển văn hóa và du lịch bền vững.

Phát biểu tại hội nghị công bố, đồng chí Hà Trung Chiến, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành, UBND phường Tô Hiệu và các cơ quan, đơn vị liên quan tập trung thực hiện nghiêm túc, khẩn trương tổ chức triển khai, quản lý chặt chẽ quy hoạch được duyệt; rà soát, cập nhật đầy đủ ranh giới, diện tích quy hoạch vào hồ sơ di tích và các quy hoạch có liên quan. Tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm, không để phát sinh hoạt động làm ảnh hưởng đến yếu tố gốc, cảnh quan và không gian di tích. Căn cứ quy hoạch được duyệt, xây dựng lộ trình thực hiện cụ thể, xác định rõ danh mục dự án ưu tiên, tiến độ và nhu cầu vốn; tập trung chuẩn bị, triển khai các dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích, hoàn thiện hạ tầng và cảnh quan theo hướng đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực, bảo đảm đúng quy định, tránh dàn trải, lãng phí; chủ động cân đối, bố trí ngân sách, lồng ghép các chương trình, dự án và huy động các nguồn lực hợp pháp để thực hiện quy hoạch. Đồng thời, rà soát, giải quyết dứt điểm các khó khăn, vướng mắc về đất đai, tài sản công tại khu vực đồi Khau Cả, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và triển khai các dự án, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định; nâng cao trách nhiệm, hiệu quả phối hợp trong tổ chức thực hiện; tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo đảm mọi hoạt động bảo quản, tu bổ, phục hồi và đầu tư xây dựng tuân thủ quy hoạch, quy định về bảo vệ di sản, giữ gìn tính nguyên gốc và giá trị cảnh quan di tích”.

Đồng chí cũng nhấn mạnh, cần gắn chặt công tác bảo tồn với phát huy giá trị di tích và phát triển du lịch bền vững; đổi mới hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống, phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử có chiều sâu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và kết nối với các điểm đến trong tỉnh, khu vực Tây Bắc. Qua đó, không chỉ gìn giữ di sản cho các thế hệ mai sau mà còn từng bước chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.