Từ “lá phổi xanh” truyền thống tới những không gian thông minh

Phát biểu khai mạc, KTS. Trần Ngọc Chính, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Công viên, Cây xanh Việt Nam, cho rằng công viên trong đô thị thông minh không chỉ là “lá phổi xanh” mà cần trở thành hạ tầng xanh kết hợp hạ tầng số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm an toàn và chất lượng sống.

KTS. Trần Ngọc Chính, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hiệp hội Công viên, Cây xanh Việt Nam

Tại buổi tọa đàm, PGS.TS. Lưu Đức Hải – Phó Chủ tịch Hiệp hội Công viên cây xanh Việt Nam, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đô thị và Phát triển Hạ tầng, cho rằng mô hình công viên thông minh có thể dựa trên dữ liệu GIS, bản sao số, cảm biến IoT, hệ thống giám sát sức khỏe cây xanh, an ninh thông minh và trung tâm điều hành tập trung. Mỗi cây có thể được xây dựng “căn cước số” chứa thông tin về vị trí, chủng loại, tuổi, lịch sử chăm sóc và tình trạng sức khỏe. Cảm biến độ ẩm, thời tiết, nguy cơ nghiêng, gãy đổ cùng thiết bị bay không người lái giúp theo dõi, chăm sóc cây chủ động, nhất là trước mưa bão. Công nghệ cũng có thể được ứng dụng trong quản lý nước và năng lượng, với hệ thống tưới tự động theo độ ẩm, thời tiết; xử lý, tuần hoàn nước phục vụ tưới cây và đài phun nước; tích hợp năng lượng mặt trời nhằm tiết kiệm tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.

PGS.TS. Lưu Đức Hải – Phó Chủ tịch Hiệp hội Công viên cây xanh Việt Nam

Các chuyên gia nhấn mạnh, công viên thông minh phải lấy người dân làm trung tâm, bảo đảm khả năng tiếp cận cho mọi nhóm đối tượng. Bản đồ số dành cho xe lăn, định vị Beacon/Bluetooth hỗ trợ người khiếm thị, biển báo đa phương thức, mã QR cung cấp thông tin bằng âm thanh và ghế nghỉ có nút gọi khẩn cấp là những giải pháp có thể được triển khai. Bên cạnh chức năng sinh thái, công viên được định hướng trở thành không gian văn hóa, thể thao, du lịch và kinh tế đêm. Đài phun nước thế hệ mới tích hợp điều khiển số, ánh sáng LED, âm thanh và trình chiếu có thể trở thành điểm tổ chức các chương trình nghệ thuật, giải trí. Các chuyên gia cũng đề xuất kết nối công viên, vườn hoa, sông, hồ và không gian công cộng để hình thành mạng lưới xanh liên tục. Để triển khai việc này, ngoài đầu tư công, cần nghiên cứu xã hội hóa và hợp tác công - tư (PPP), trong đó doanh nghiệp có thể tham gia đầu tư công nghệ, tiện ích và hệ thống trình diễn nhưng không làm ảnh hưởng chức năng công cộng của công viên.

Từ “công viên xanh” đến “công viên thông minh”, không đơn thuần là đưa thêm thiết bị công nghệ vào không gian công cộng. Quan trọng hơn là thay đổi cách quy hoạch, quản lý và khai thác để công viên trở thành một phần hữu cơ của đô thị; vừa góp phần điều hòa vi khí hậu, bảo vệ môi trường, vừa tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế đêm, hướng tới những đô thị xanh, an toàn và đáng sống hơn.

Các thành viên Hiệp hội Công viên, Cây xanh Việt Nam và các đại biểu, chuyên gia, khách mời, phóng viên tham dự Toạ đàm