Đề xuất mới về thời hạn sở hữu chung cư của người dân

Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng xây dựng. Dự thảo luật này được thiết kế gồm 13 chương với 150 điều, cắt giảm 48 điều so với luật hiện hành nhằm tinh gọn và phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Dự thảo lần này bổ sung nhiều khái niệm mới như chung cư có thời hạn, nhà ở thương mại giá phù hợp, nhà có mục đích lưu trú, nhà ở cho thuê và nhà ở chính sách. Đồng thời, các giai đoạn triển khai dự án đầu tư xây dựng nhà ở cũng được quy định rõ hơn để thống nhất trong quá trình thực hiện.

Đáng chú ý, trong dự thảo lần này có nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là việc bổ sung quy định về sở hữu nhà chung cư có thời hạn.

Theo HoREA, việc gắn thời hạn sở hữu căn hộ với tuổi thọ công trình có thể khiến người dân - chủ sở hữu căn hộ nảy sinh tâm lý bất an. Ảnh minh họa

Theo đề xuất, quyền sở hữu căn hộ được xác lập kể từ khi Nhà nước công nhận quyền sở hữu và sẽ chấm dứt khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc dù chưa hết niên hạn nhưng thuộc trường hợp buộc phải phá dỡ theo quy định pháp luật.

Khi chung cư hết thời hạn khai thác hoặc xuất hiện dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng, không còn bảo đảm an toàn, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức kiểm định chất lượng công trình. Trên cơ sở kết quả đánh giá, cơ quan có thẩm quyền sẽ quyết định kéo dài thời hạn sử dụng nếu công trình vẫn đáp ứng.

Về cơ chế xử lý quyền lợi của cư dân sau khi chung cư phải phá dỡ, dự thảo đề xuất nếu các chủ sở hữu thống nhất cải tạo hoặc xây dựng lại dự án, họ tiếp tục được sử dụng phần diện tích đất hiện có và góp kinh phí theo tỷ lệ diện tích sở hữu của từng căn hộ.

Trong trường hợp cư dân không tham gia góp vốn xây dựng lại, quỹ đất sẽ được bàn giao để Nhà nước lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mới. Khi đó, các chủ sở hữu được bồi thường giá trị quyền sử dụng đất tương ứng với phần diện tích sử dụng chung theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm bồi thường.

Đối với những khu đất sau khi phá dỡ không còn được quy hoạch để xây dựng lại chung cư, chủ sở hữu cũng được nhận bồi thường về quyền sử dụng đất theo quy định hiện hành.

Bên cạnh các quyền lợi, dự thảo cũng quy định người sở hữu căn hộ có trách nhiệm chấp hành việc di dời, phá dỡ, giải phóng mặt bằng cũng như thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung quy định mới này giúp từng bước thay đổi nhận thức của người dân về căn hộ chung cư là tài sản tồn tại "lâu dài" "vĩnh viễn", mà chưa gắn với quan điểm nhìn nhận căn hộ chung cư là công trình có thời hạn sử dụng nhất định (theo thời gian công trình sẽ bị hư hỏng, xuống cấp).