Những dấu ấn nổi bật ngành Xây dựng năm 2025

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, sự chỉ đạo sát sao, kịp thời của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, sự đồng hành của các bộ, ngành, địa phương, sự ủng hộ của người dân, doanh nghiệp, toàn ngành đã khắc phục khó khăn, đạt nhiều dấu ấn nổi bật, góp phần vào thành tựu chung của đất nước.

Vận hành hiệu quả mô hình Bộ Xây dựng hợp nhất

Năm 2025 là năm đầu tiên Bộ Xây dựng vận hành theo mô hình hợp nhất giữa Bộ Xây dựng (cũ) với Bộ Giao thông vận tải.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh và 8 Thứ trưởng ra mắt tại lễ công bố các quyết định về công tác tổ chức của Bộ Xây dựng sau hợp nhất ngày 3/3/2025. Ảnh: Tạ Hải.

Trong bối cảnh phạm vi quản lý Nhà nước được mở rộng, khối lượng công việc gia tăng và yêu cầu ngày càng cao, Bộ Xây dựng vẫn bảo đảm hoạt động thông suốt, hiệu quả, không để xảy ra gián đoạn trong quản lý Nhà nước và cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.

Cùng với việc mở rộng phạm vi quản lý, Bộ Xây dựng đã thực hiện quyết liệt việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy. Sau hợp nhất, cơ cấu tổ chức của Bộ giảm từ 42 đầu mối xuống còn 23 đầu mối (giảm 19 đầu mối, tương đương 45,2%), bao gồm giảm 10 vụ, 4 cục và 5 đơn vị sự nghiệp; đồng thời tiếp tục rà soát, tinh giản đầu mối bên trong các đơn vị trực thuộc. Đến nay, cơ cấu tổ chức của Bộ tiếp tục được tinh gọn còn 22 đầu mối do chuyển Thanh tra Bộ về Thanh tra Chính phủ.

Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy được triển khai bài bản, đồng bộ, tạo sự đồng thuận cao trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Bộ máy sau hợp nhất nhanh chóng đi vào vận hành, phát huy hiệu quả và tạo nền tảng quan trọng để Bộ Xây dựng thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.

Cũng trong năm, Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Xây dựng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra trong hai ngày 4 - 5/8/2025 là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước ngoặt lớn trong công tác xây dựng Đảng và kiện toàn tổ chức của Bộ Xây dựng sau hợp nhất. Nghị quyết Đại hội đã đề ra 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược, tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ, hiệu lực, hiệu quả.

Đột phá thể chế, phân cấp phân quyền, khơi thông nguồn lực phát triển

Năm 2025, Bộ Xây dựng xác định xây dựng, hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực xây dựng và giao thông, qua đó khơi thông nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ đã hoàn thành khối lượng văn bản quy phạm pháp luật tăng đột biến với 134 văn bản, gồm 4 Luật; 4 Nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; 38 Nghị định, Nghị quyết, Quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và 88 Thông tư; kịp thời thể chế hóa các Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là các cơ chế, chính sách đột phá cho đường sắt tốc độ cao, nhà ở xã hội, quy hoạch đô thị và nông thôn.

Tại Kỳ họp thứ 10, với tuyệt đại đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật Hàng không dân dụng (sửa đổi) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quy hoạch Đô thị và Nông thôn với nhiều chính sách đột phá, cắt giảm tối đa các thủ tục, hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng hiệu quả hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao.

Bộ cũng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tạo thuận lợi rõ rệt cho người dân, doanh nghiệp và phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của địa phương trong phát triển kinh tế - xã hội.

Tiếp tục dẫn đầu chất lượng cung cấp dịch vụ công

Năm 2025, Bộ Xây dựng triển khai đồng bộ công tác cải cách hành chính trên 7 nội dung trọng tâm, từ cải cách thể chế, thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy đến xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số và chuyển đổi số, tạo chuyển biến rõ nét về kỷ cương, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bộ Xây dựng tiếp tục xếp hạng 1 khối các bộ, ngành về chất lượng cung cấp dịch vụ công trong năm 2025.

Thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 66/NQ-CP của Chính phủ, Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1757/QĐ-TTg ngày 18/8/2025, phê duyệt Phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng.

Theo đó, Bộ đề xuất cắt giảm 33,9% thời gian giải quyết thủ tục (1.612/4.753 ngày) và 40,5% điều kiện đầu tư kinh doanh (181/447 điều kiện), vượt yêu cầu Chính phủ giao.

Trên cơ sở hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong năm, Bộ Xây dựng đã hoàn thành và vượt các chỉ tiêu cải cách hành chính năm 2025: Cắt giảm 30,79% chi phí tuân thủ, 30,25% thời gian giải quyết thủ tục và 35% điều kiện kinh doanh; công tác tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị được thực hiện kịp thời, đúng hạn, không phát sinh tồn đọng.

Theo đánh giá trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Bộ Xây dựng tiếp tục xếp hạng I trong khối các bộ, ngành về chất lượng cung cấp dịch vụ công, khẳng định vai trò tiên phong trong cải cách hành chính.

Đưa vào vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng

Thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ và Nghị định số 269/2025/NĐ-CP về phát triển đô thị thông minh, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về hoạt động xây dựng, cùng 9 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đồng thời xây dựng và vận hành Cổng thông tin Đô thị thông minh Quốc gia trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/1/2026, kết nối đồng bộ với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành.

Việc hoàn thành và đưa vào vận hành hệ thống CSDL quốc gia, các CSDL chuyên ngành và Cổng thông tin Đô thị thông minh Quốc gia tạo bước đột phá về chuyển đổi số của ngành Xây dựng, đặt nền tảng cho quản lý, điều hành dựa trên dữ liệu số; triển khai dịch vụ công trực tuyến toàn trình, trong đó có các thủ tục thiết yếu như cấp giấy phép xây dựng, phục vụ hiệu quả người dân và doanh nghiệp.

Đến hết năm 2025, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ đã cung cấp 312 thủ tục hành chính, trong đó có 290 dịch vụ công trực tuyến (92%); hoàn thành tái cấu trúc 100% quy trình thủ tục hành chính; kết nối hệ thống thông tin 34/34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã, phường.

Từ 1/1/2026, hệ thống cung cấp dịch vụ công lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải được vận hành theo mô hình tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.

Vượt mục tiêu 3.000km cao tốc, thông xe toàn tuyến Bắc - Nam

Năm 2025 ghi dấu mốc lịch sử của hạ tầng giao thông quốc gia khi toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau được thông xe, hình thành trục giao thông chiến lược xuyên suốt đất nước.

Thực hiện chủ trương của Đảng, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, tập trung mọi nguồn lực, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức để hoàn thành sớm các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, vượt mục tiêu Quốc hội và Chính phủ giao.

Với tinh thần thi đua "vượt nắng, thắng mưa", toàn ngành đã đạt nhiều kết quả nổi bật: Hoàn thành 3.345km tuyến chính cao tốc, 458km nút giao và đường dẫn (vượt 803km so với mục tiêu 3.000km cao tốc) và 1.701km đường bộ ven biển (vượt 700km so với kế hoạch).

Hoàn thành, khởi công nhiều dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn

Năm 2025, Bộ Xây dựng ghi dấu ấn nổi bật trong phát triển kết cấu hạ tầng khi khánh thành 38 dự án và khởi công 15 dự án, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như đường bộ, đường sắt, hàng không và hàng hải, góp phần nâng cao năng lực kết nối quốc gia và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm được triển khai và đưa vào khai thác đúng tiến độ như: Hoàn thành giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Long Thành; khởi công sân bay Gia Bình; khởi công tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; các tuyến cao tốc Hà Nội - Vientiane, Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng, Gia Nghĩa - Chơn Thành; cùng các dự án cảng biển chiến lược Hòn Khoai, Cần Giờ, Liên Chiểu.

Sự kiện khởi công Dự án thành phần 1 tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là dấu mốc quan trọng, nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng Đại hội XIV của Đảng, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt hiện đại, đồng bộ, mở ra không gian phát triển mới trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tăng cường liên vận quốc tế Việt Nam - Trung Quốc, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Cùng đó, trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện nền tảng pháp lý và kỹ thuật cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và các cơ chế đặc thù, tạo tiền đề quan trọng để sẵn sàng khởi công dự án trong năm 2026.

Cảng HKQT Long Thành đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên

Sau 5 năm triển khai với quyết tâm cao, Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành - công trình hạ tầng quy mô đặc biệt quan trọng, biểu tượng cho khát vọng phát triển và hội nhập của đất nước - đã đạt dấu mốc mang tính bản lề khi đón thành công chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào ngày 15/12/2025.

Máy bay của Vietnam Airlines hạ cánh xuống sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai sáng 19/12/2025.

Được xây dựng trên diện tích hơn 5.000ha tại tỉnh Đồng Nai, với 3 giai đoạn, một số hạng mục trọng yếu của Giai đoạn 1 đã được hoàn thành và khánh thành, bảo đảm đồng bộ về chất lượng, kỹ thuật và an toàn khai thác.

Sự kiện đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên tạo động lực để dự án tiếp tục tăng tốc hoàn thiện toàn bộ hạ tầng kỹ thuật, phấn đấu đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành vào khai thác thương mại trong nửa đầu năm 2026, từng bước hình thành trung tâm hàng không tầm cỡ khu vực.

Tháo gỡ cơ chế, thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội

Năm 2025, Bộ Xây dựng tập trung tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu an sinh xã hội và Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030.

Trên cơ sở tham mưu của Bộ Xây dựng, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025, thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, rút ngắn trình tự, thủ tục, thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư.

Cùng đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt với 6 hội nghị toàn quốc, 3 nghị định, 3 công điện và 124 văn bản chỉ đạo, giao 58 nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương.

Bộ Xây dựng đã trực tiếp làm việc với 29 địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đôn đốc triển khai Đề án. Kết quả, trong năm 2025, cả nước hoàn thành 102.633 căn nhà ở xã hội, đạt 102% kế hoạch năm; lũy kế đến hết năm 2025, quy mô các dự án nhà ở xã hội đang triển khai đạt khoảng 657.395 căn, tương đương 62% mục tiêu của Đề án, khẳng định bước tiến rõ nét trong phát triển nhà ở xã hội, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Góp phần hoàn thành vượt mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát

Thực hiện Nghị quyết số 42-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương và Phong trào thi đua "Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025" do Thủ tướng Chính phủ phát động, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sau hơn một năm triển khai, cả nước đã cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát, về đích sớm hơn 5 năm 4 tháng so với mục tiêu Nghị quyết và trước 4 tháng so với kế hoạch phong trào thi đua.

Đến cuối tháng 8/2025, gần 50.000 tỷ đồng đã được huy động và sử dụng hiệu quả để xóa bỏ hơn 334.000 căn nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi toàn quốc; trong đó, người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội đóng góp khoảng 24.700 tỷ đồng. Đặc biệt, toàn bộ nhà ở cho người có công với cách mạng và thân nhân liệt sĩ đã được hoàn thành trước ngày 24/7/2025.

Trong đó, Bộ Xây dựng đã chủ động ban hành Quyết định số 55/QĐ-BXD hướng dẫn tiêu chí nhà tạm, nhà dột nát; đồng thời tích cực hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thiết kế, công bố gần 300 mẫu nhà ở điển hình, góp phần đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, phù hợp điều kiện vùng miền; kịp thời hỗ trợ các địa phương triển khai xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ.