Xây dựng nền tảng pháp lý cho dữ liệu hạ tầng cấp nước

Hoàn thành quy trình thẩm định trong tháng 9/2026

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia và tạo lập dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1217/QĐ-BXD ngày 15/7/2026 kèm Kế hoạch soạn thảo thông tư hướng dẫn xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch, thoát nước và xử lý nước thải.

 Ảnh minh họa: Biwase.

Theo Quyết định, Bộ Xây dựng giao Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng chủ trì, phối hợp với Vụ Pháp chế, Trung tâm Công nghệ thông tin cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức triển khai kế hoạch soạn thảo thông tư.

Quá trình soạn thảo thông tư được triển khai theo quy trình đầy đủ, từ thành lập tổ soạn thảo, xây dựng hồ sơ dự thảo, lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị, địa phương, tổ chức, chuyên gia đến công tác thẩm định và hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Bộ trưởng Bộ Xây dựng xem xét, quyết định.

Trong đó, dự thảo thông tư sẽ được lấy ý kiến rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức, hội nghề nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học; đồng thời được công khai trên Cổng thông tin điện tử Bộ Xây dựng để tiếp nhận, tổng hợp và giải trình các ý kiến góp ý theo quy định. Việc tổ chức hội nghị, hội thảo hoặc họp kỹ thuật tham vấn cũng được thực hiện khi cần thiết nhằm bảo đảm chất lượng dự thảo trước khi đưa vào thẩm định.

Sau giai đoạn lấy ý kiến, hồ sơ dự thảo sẽ được Vụ Pháp chế tổ chức thẩm định, tiếp tục được chỉnh lý, hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến. Theo kế hoạch, toàn bộ hồ sơ dự thảo thông tư sẽ được trình Bộ trưởng Bộ Xây dựng xem xét, quyết định trước ngày 15/9/2026.

Chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý ngành nước

Trước đó, theo báo cáo số 53/BC-KCHT ngày 13/7/2026 của Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, trong thời gian qua, thực hiện Nghị quyết số 214/NQ-CP của Chính phủ về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện, Bộ Xây dựng đã giao Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng, chủ trì phối hợp với Trung tâm Công nghệ thông tin, các sở xây dựng, đơn vị cấp nước, thoát nước và các cơ quan liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị.

Đến nay, hệ thống đã hoàn thành giai đoạn thử nghiệm, hình thành nền tảng phần mềm, mô hình dữ liệu, quy trình cập nhật, phân quyền tài khoản cùng nhiều trường dữ liệu phục vụ quản lý doanh nghiệp cấp nước, nhà máy nước, nhà máy xử lý nước thải, công suất, tình trạng hoạt động và địa bàn phục vụ.

Hệ thống cũng đã kết nối với 34/34 sở xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và từng bước đồng bộ với cơ sở dữ liệu dùng chung của Bộ Xây dựng cũng như cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Tuy nhiên, đây mới là kết quả triển khai thử nghiệm. Theo Báo cáo, quá trình vận hành thử nghiệm cũng cho thấy hệ thống pháp luật hiện hành chưa có quy định chuyên ngành thống nhất về xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu cấp nước sạch, thoát nước và xử lý nước thải.

Nhiều nội dung như danh mục dữ liệu, cấu trúc trường dữ liệu, tiêu chuẩn cập nhật, phân quyền khai thác, chia sẻ dữ liệu, trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc tạo lập, kiểm tra, phê duyệt và bảo đảm chất lượng dữ liệu vẫn chưa được quy định đầy đủ. Điều này gây khó khăn cho việc cập nhật dữ liệu đồng bộ giữa các địa phương, ảnh hưởng đến công tác quản lý, báo cáo, thống kê và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Từ thực tiễn đó, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho rằng, việc ban hành thông tư hướng dẫn xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu cấp nước sạch, thoát nước và xử lý nước thải là cần thiết nhằm thể chế hóa kết quả triển khai thử nghiệm, tạo hành lang pháp lý cho việc vận hành chính thức hệ thống; chuẩn hóa dữ liệu phục vụ quản lý ngành cấp nước, thoát nước và xử lý nước thải; đồng thời hỗ trợ theo dõi hiệu quả đầu tư, vận hành dịch vụ, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, cải cách chế độ báo cáo và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật.