Công bố Quy hoạch mạng lưới đường bộ điều chỉnh: Mở rộng không gian phát triển hạ tầng giao thông quốc gia

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành Trung ương, UBND các tỉnh, thành phố và các cơ quan, đơn vị liên quan.

Các đại biểu tham dự Hội nghị nghe công bố Quyết định số 1088/QĐ-BXD của Bộ trưởng Bộ Xây dựng về điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. (Ảnh: Cục ĐBVN)

Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Thanh Hoài khẳng định Quy hoạch mạng lưới đường bộ là quy hoạch ngành quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, định hướng phát triển hệ thống giao thông đường bộ trên phạm vi cả nước. Đây là cơ sở để quản lý đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng, huy động nguồn lực xã hội, tăng cường liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Theo ông Nguyễn Thanh Hoài, sau gần 5 năm triển khai quy hoạch được phê duyệt năm 2021, hạ tầng giao thông đường bộ đã có bước phát triển mạnh mẽ với nhiều tuyến cao tốc quan trọng được đưa vào khai thác, hình thành các hành lang vận tải mới, giảm chi phí logistics, thúc đẩy lưu thông hàng hóa và thu hút đầu tư.

Tuy nhiên, bối cảnh phát triển đất nước đã có nhiều thay đổi. Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 252/2025/QH15 của Quốc hội về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương đã đặt ra những yêu cầu mới đối với phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược.

"Quy hoạch mạng lưới đường bộ cần được rà soát, cập nhật để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống quy hoạch quốc gia, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn của các địa phương", Phó Cục trưởng Nguyễn Thanh Hoài nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam tổ chức lập điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và được Bộ trưởng Bộ Xây dựng phê duyệt tại Quyết định số 1088/QĐ-BXD ngày 30/6/2026.

Theo lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, đây không phải là một quy hoạch hoàn toàn mới mà là sự kế thừa những định hướng đã được xác lập, đồng thời cập nhật các yêu cầu phát triển mới và điều chỉnh một số nội dung của các quyết định quy hoạch trước đây để bảo đảm đồng bộ với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh.

Điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng

Tại hội nghị, đại diện đơn vị tư vấn đã trình bày những nội dung chính của quy hoạch điều chỉnh.

Theo Quyết định số 1088/QĐ-BXD, hệ thống quốc lộ sau điều chỉnh gồm 46 tuyến đường bộ cao tốc với tổng chiều dài khoảng 10.106km và 136 tuyến quốc lộ có cấp kỹ thuật khác với tổng chiều dài khoảng 26.340 km.

Đáng chú ý, quy hoạch bổ sung 5 tuyến cao tốc mới, đồng thời điều chỉnh phạm vi, quy mô và tiến trình đầu tư của nhiều tuyến để phù hợp với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực.

Bên cạnh đó, quy hoạch điều chỉnh phạm vi của 12 tuyến quốc lộ và chuyển 36 tuyến quốc lộ về địa phương quản lý. Việc phân cấp được kỳ vọng sẽ phát huy vai trò chủ động của địa phương trong quản lý, khai thác và đầu tư hạ tầng, đồng thời giúp Trung ương tập trung nguồn lực cho các tuyến đường có tính chất liên vùng và quốc gia.

Một điểm mới đáng chú ý là các địa phương được phép chủ động đầu tư trước năm 2030 đối với những tuyến có tiến trình đầu tư sau năm 2030 nếu bảo đảm cân đối được nguồn lực và chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư. Theo Cục Đường bộ Việt Nam, cơ chế này sẽ tạo sự linh hoạt trong triển khai các dự án, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Sớm đưa quy hoạch vào thực tiễn

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Nguyễn Thanh Hoài nhấn mạnh, giá trị của quy hoạch chỉ được khẳng định khi được triển khai hiệu quả.

Cục Đường bộ Việt Nam đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương phổ biến nội dung Quyết định điều chỉnh quy hoạch; cập nhật vào cơ sở dữ liệu quy hoạch; rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh và các quy hoạch có liên quan; đồng thời quản lý chặt chẽ quỹ đất, hành lang an toàn đường bộ và không gian phát triển hạ tầng giao thông.

Các địa phương cũng cần chủ động xác định thứ tự ưu tiên đầu tư, huy động hiệu quả các nguồn lực hợp pháp để triển khai các dự án trọng điểm, tăng cường liên kết vùng và kết nối giữa các phương thức vận tải.

Đối với 36 tuyến quốc lộ được chuyển giao về địa phương quản lý, Cục Đường bộ Việt Nam yêu cầu các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ trong quá trình bàn giao, tiếp nhận, bảo đảm công tác quản lý, khai thác và bảo trì được thực hiện liên tục, không ảnh hưởng đến hoạt động giao thông và các dự án đang triển khai.

Theo lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam, thời gian tới Cục sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng, các bộ, ngành và địa phương hướng dẫn triển khai quy hoạch, theo dõi quá trình thực hiện và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Việc điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở để xây dựng hệ thống giao thông đường bộ đồng bộ, hiện đại và bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trở thành một trong ba đột phá chiến lược của đất nước.